PCI Logo Shape

Hetah hian download theih a ni http://www.mediafire.com/?izj4kqru6bhk9fo

A hman dan tur.....

1. TIFF file-a save a ni 2. P.S. ah hawng la, duh tawkin a pawh len theih

Rinna leh Science

Zirtirtu pakhat, pathian awm ring lo hian a zirlaite hnenah Pathian leh Science chungchanga a ngaihdan a sawi dap dap a...

Zirtirtu : Nang han ding teh. Pathian i ring ti raw?

Zirlai : Tehreng mai Sir!

Zirtirtu : Pathian chu a tha em?

Zirlai : Pathian tha a ni asin

Zirtirtu : Pathian chu engkimtithei a ni em?

Zirlai : Ni e

Zirtirtu: Ka unaupa hi cancer a vei a, a natna lakiang tura Pathian hnena nasa taka a tawngtai pawhin a tihdam sak lo. Mi tam zawkte hi chuan mi na tuar chu theih ang angin kan buaipui thin a ni a, Pathian in sawi chu a ni ve lo. Engtin nge Pathian tha tak a ni theih le? (Zirlai chu a ngawi a)

Zirtirtu: I chhan i sawi thei lo em ni? A dik ti raw. I han ti tha leh teh ang nauva. Pathian chu a fel em?

Zirlai : Aw

Zirtirtu : Nih leh setana a fel em?

Zirlai : Aih

Zirtirtu : Setana hi tu siam nge?

Zirlai : A... Pathian...

Zirtirtu : A dik chiah, a nih khawvelah hian sualna a tam em?

Zirlai : Aw

Zirtirtu : A nih tunge sualna chu siam? (Zirlai chuan a chhang thei lo va)

Zirtirtu : Natna, Inhuatna, hmelchhiatna, retheihna heng thil chhia zawng zawng hi khawvelah hian a awm ti raw? A ni em?

Zirlai : Aw, sir

Zirtirtu : Science atang chuan hriatna (Sense) panga kan neih thu min hrilh a. Chumi hmang chuan thil kan thliar hrang zung zung thei thin. Ka nau Pathian chu i hmu tawh em?

Zirlai : Aih

Zirtirtu : Pathian tawng chu i hre tawh em?

Zirlai : Aih

Zirtirtu: A rim i hre tawh em? I ei tawh mial lo maw? A mah hriat theihna eng emaw tal i nei tawh em?

Zirlai : Ka la nei lo sir

Zirtirtu : Tichuan, i la ring fan a?

Zirlai : Aw

Zirtirtu : Science atanga zirnaah chuan awm miah lo, lang thei lo i bia a, chu i Pathian chu ENGMAH LO a ni si a, eng nge sawi theih i neih tak le?

Zirlai : Engmah! Rinna ka nei a ni.

Zirtirtu : Aw. chu rinna chu a lawm Science in a buaipui tak chu..

Zirlai : Sir, Lumna ah hian eng emaw a awm em? Chutiang bawkin vawhnaah hian?

Zirtirtu : Aw

Zirlai : A ni lo sir, a awm lo a ni. (Class chhung chu a reh ta duk mai a) Lumna chu nasa zawkin i pe thei a lawm, Superheat, megaheat, whiteheat an tihte a awm a, lum chang chang leh lumna awm lovah i siam thei bawk. Vawt hi awm tak tak lo zawk, lumna awm miah lohna hmun zero atanga 458 degree pawh kan siam thei a, chumi aia thui chu kan siam thei tlat lo. Vawt tihte chu thumal kan siamchawp mai mai a ni asin. Vawt hi lum letling a ni ngawt lo sir, lum awm loh vang zawk a ni! (Tumah reng hian tik e tak pawh an ti lo, a reh hian a reh duk mai a) Enteh sir, THIM pawh hi, thim hi eng nge ni chiah le?

Zirtirtu : E khai! Thim awm lo se zante hi a awm ngawt lovang chu.

Zirlai : I tidik lo leh ta sir! Thim chu thil eng emaw awm loh vanga thil lo thleng a ni. Eng chang chang te, eng te, eng lutukte i siam thei a. Chung eng i neiha i siam theih lohna hmun chu THIM a ni mai. Thimah hian thim lehzual i siam thei em?

Zirtirtu : Naupang, eng thu nge mawi sawi i tum le?

Zirlai : I ngaihdan i sawite hi a dik lo a ni tih ka hrilh duh che a ni.

Zirtirtu : A dik lo a, han sawifiah ta che...

Zirlai : Thil pahnih khawvelah i buai a ni sir. Thihna leh nunna, Sual leh tha. Pathian nihna hi tawp chin nei, teh theih niin i ngai a. Science hian ngaihtuahna hi a tifiahin a sawifiah thei hleinem. Electicity leh magnetism hmangin a bei chiam a, engmah a anpui chuang lo. Thihna hi nunna letling chiah ni lovin nunna awm loh vanga thleng a ni. Sir, i zirlaite hi zawng atanga insiam danglam an nih thu i zirtir em?

Zirtirtu : Evolutionary process lam i sawina a nih chuan chutiang chuan ka zirtir a lawm.

Zirlai : A nih chuan zawng atanga mihringa insiam/ inthlak lai chu i mit ngeiin i hmu em... (Zirtirtu chu nui chungin a lu a thing a) Tumahin zawng atanga mihring insiamlai an hmu lo va, a ni ngei tih pawh an la hmuchhuak lo. Sir, i ngaihdan min zirtir mai mai zawk a ni lo maw? Scientist ni lovin thuhriltu i ni zawk ang a... (Class chhung chu thawm a awm hak a)

Zirlai : Class-a mite hian zirtirtupa thluak hmu tawh kan awm em? Khawiha a rim hre tawh kan awm em? Awm lo. Chuti a nih chuan Science thiamna atanga teh chuan THLUAK NEI LO i ni!

Zirtirtu : Naupang, i rinna kha hmang ta che.

Zirlai : Kha chiah kha a lawm ka sawi, Rinna leh Pathian inzawmna i hrethiam tawh mai em? Hei vang hian engkim hi an nungin an che a ni.

Ka pa THIHNA

Ka pa kha, kha THIHNA nen khan ka sawi zawm lo thei thin lo! Sawi zawm loh tum eng ang mah ila kan khuaa mi tam zawkte khan ka pa leh THIHNA inkungkaihna zawng zawng hi an hre vek a. Khawi hmunah pawh awmse THIHNA hi a keng tel ngei ngei nia ngaiin mi tam tak chuan chu THIHNA anchhia avang chuan ka pa chu an kawm serh a, thenkhat erawh chuan amah an be lo chauh thung. 

Mi ka atanga ka hriat danin - Burma taninah ka pa a awm a. Zan khat chu a muhil lai mi pakhatin a rawn sawi harh a. Chupa hnen atang chuan THIHNA chu a hmelhriat ta a. Chu chu an pahnih inkara thuruk tawp khawk chu a ni. Mi tuma hnena sawi lo tura a intiam hnuah chauh a thianpa chuan THIHNA a kawl thu a hrilh a, mi dang hnena a hrilh chhawn ni la lain vanduaina nasa takin a tuam dan turte chu a hrilh nghal bawk. Kum 2 zet tan inah chuan an awm a, vanduaithlak takin THIHNA neitu chu tan ina a hnathawhna lei khurah leiin a hnawh hlum hlauh mai a, THIHNA chu ka pain a rochun ta a ni.

Kum 7 dawn Burma tan ina a awm hnuah kan khuaah a hian awmhmun a beng bel a, nupui fanaute neia ka pian ve meuh chuan Burma tan in leh keimah inkarah kum 4 a tla hman der tawh.

Kum 14 leh thla ruka upa ka ni ve tawh a, tum khat chu lovah ka pa nen kan feh tumin thil mak tak, kan chhungkuaa danglamna dangdai tak min thlentu chu kan tawng ta. Ni chu a hê tawh a, chawhnu a intan chho mek a, khua chu tha vel vawl tak a ni. Namthlakah chuan radio ngaithlain ka pa nen chuan kan thu thluang duai a. Chhangthawp khawro tak thingpuisena kan chiah far duah duahlai tak chuan kan vau atang hian tu tih hriat loh hi a rawn vak chho va. A hmanhmawh danah chuan eng emaw takin a um emaw tihtur hi a ni. Banga chem leh ulhbun chu ka pa chuan lain vau lam chu a pan ve nghal a. Rei fe hnuah mi pakhat, chauh hmel tak hi ka pa chuan a rawn dar bah a, thlam chhuatah chuan kan mut a, tui kan tulh hnu chuan tlemin a harh ta deuh va.

Ka pa chuan lo mawnga a chem thlauh chhar turin min tir a, keia hlau rilru chu thlam hnuaiah ka tawi ka tawi phawt a. Kal tura ka rilru ka siam lai tak chuan mikhualpa chu ‘THIHNA’ tiin ring tak hian a au thut mai a, hlauh tawh sa naka lai chuan ka tiril-ah mi tham a, vau lam pan ta lo chuan rang tak hian thlam chu ka pan nghal a. Ka pa chuan mikhualpa lu chu a malah a nghat a, ka pa hmel chu a rapawm lek lek zawk. Ring tak hian, ‘Ka ipa damdawi kha han la vat rawh,” a ti tuarh mai a. Damdawi lah chu ka la hmu fuh lawk mai lo lehnghal. Mikhualpa chu a thaw tawk tawk hi a ni tawh a. Thei leh thei lo hian, “Anchhia, nangmah leh i chhungte tan...” a ti chuai riai riai a. A thusawi tawp lam phei chu hriat har tak a ni tawh. Ka pa chuan a hmui chu a hupsak a, tawng tawh lo turin a ti a ni. Damdawi chu ka pa chuan mikhualpa chu a barh a, ‘Kan rite va ko rawh,’ min ti a, hlauh pawh sawi ngam tawh lo chuan rang takin ka chhuak ta a.

Mikhualpa kan thlama a thih hnu kar khatah chuan ka pa nen lovah kan feh dun leh a. THIHNA chungchang chu zawhchian ka chak ta tlat a. Zawhna remchang a awm mai bawk si lo. Thla a ral a, kum a ral leh meuh chuan ka theihnghilh zui ta mai a. Khuangchawi thla chawhnu lam a ni a, tlai tawh takah hian kan khua chuan mikhual pakhat a thleng a.

Chupa chu Burma tan ina awm reng tawh a ni a, kan in a rawn zawnna lamah a chhungte a chhar a, kan ina thlen tum chu a chhungte chuan an char ta zawk a. A tuk thumna velah chuan mite hian min en hrek hrek hlawm ta mai a, biak pawh min be duh ta hauh lo. Ka nu ngaih a tha thei lo va, ka pa erawh engmah hre lo angin a awm tlat thung. Kan khaw hotute an rawn leng a, ka pa chuan kan nufain pawnah min lo nghahtir daih a, eng nge an sawi pawh kan hre lo. A chang leh pa un pui pui hi an lokal a, ka pa chu an rawn pak huam huam hlawm a. An titi dawn tak takah chuan eng eng emaw chhuanlam hian ka nu nen min tirbo daih zel.

Eng nge an sawi a, eng thu nge an inhrilh pawh kan hre lo. Ka nu lah chu pasalte thu awih tak, mipa thusawi leh relte hriat vek tul ti lo a ni a. Ka nu hnen atanga thu chiang hriat chu ka beisei lo law law. Kum 18 ka tlin kum a ni a, Nikir thla a ni. Chhun pachangah chuan ka pa chu tlangval pathum hian hlangah an rawn zawn a. Thi chhawngin thlamah an hmuh thu an sawi zui a. Sawisak hrep ang hian a taksa chu a awm a, tawng pawh a tawng tha hlei thei lo. Ka nu chu a mangang em em mai a, kan khaw mipuite chu kan kawtah chuan tuma koh ngai lo hian an rawn pung khawm tup tup a. In chhunga rawn lut erawh tlem tê an ni thung. Khuma ka pa mu chu a chalah ka dawm a, a hmui bulah chuan ka beng ka zu dawh a. “THIHNA, he THIHNA hi keimaha tawptir ka duh a, ka hrilh ta lo che a ni. Mahse, engtikah emaw chuan he THIHNA hian a la zawng chhuak ang che,” a ti a. A chatthla ta a.

Ka pulpit sermon hmasa ber!

Rom 12:1 - Chutichuan unaute u, Pathian khawngaihna avang hian, inthawina nung leh thianghlim leh Pathian lawm tlak ni turin in taksa chu inhlanah ka ngen a che u; chu chu in rawngbawlna awm reng a ni.

Rom 12:2- He khawvel dan ang hian awm suh ula; Pathian duhzawng, a tha leh lawm tlak leh, that famkim chu in hriatfiah theih nan, in rilru athara awmin lo danglam zawk tawh rawh u.

Ephesi 4:22 - “In hman lai awm dan kawnga mihring hlui, bumna chakna anga chhe deuh deuh kha hlip thla ula,

Ephesi 4:23 - in rilru thlarauvah chuan atharin lo awm ula;

Ephesi 4:24 - mihring thar, thutak felna leh thianghlimnaa Pathian anga siam khan inthuam bawk ula,”

II Lalte bung 5-ah khan Sipai hotu phar Naamana chanchin kan hmu a. Kha tih lai khan phar reng reng chu daiah emaw khua atanga hmun hla takah emaw dah an ni thin. Naamana hi eng vangin nge daiah dah a nih ve loh, chutah Sipai naran pawh ni lo, lal sipai hotu a nih mai le kan ti maithei a. Bible-a kan hmuh dan chuan mi huaisen leh chak, Suria hote chhanhimtua Lalpan a hman thin a ni. Tin, amah hi pa zahawm tak a ni bawk a, Suria lal sipaihotu a ni bawk.

Hetiang khawpa zahawmna leh nihna ropui tak a chelh chung hian danglam a mamawh tlat a, a chhan chu a taksaah phar a awm vang a ni. Kan nihna te, kan rawngbawlna te, kan chanvo chelhte hi ropuiin sang hle mahse keimahniah hian phar, tih danglam ngai a awm a ni tih kan inhriat a ngai a. A nihna te, Lalpan a dahna te, a ropuina leh huaisenna ten a phar a tidanglam zo lo tih kan hria a.

Tih than hi mihringina kan neih a ni a, ngaia neih hi kan hna pakhat a ni bawk. Lui lian luang ang deuh hi tehkhin ta ila. Lui pawh hi te reuh tea luang hian a lian lam a pan zel a, a thuk tulh tulh bawk a. Chutiang deuh chiah chuan kan tih than leh kan zawngchhang hi te tham tak atangin keimahniah nghet taka tuh a ni thin.

Mi tam tak hi chuan danglam kan ngai a ni tih reng kan inhre lo. Kan pawnlam lam dan, kan taksa kan hmelmang leh kan incheinate tihdanglam kan duh a, kan hmanhlel ang hian kan chhung lam nun pawh hian tih danglam a mamawh khawp mai. Zana lukham delh ruala hnar nghal bawrh bawrh hi a tam zawk kan ni mai awm e. Mahni hna thawh leh ni tin nun hman dan ngaihtuah letna hun atana hmang a, tih danglam ngaite ti danglam thei tura ngaihtuahna kan sen a ngai a ni.

Engtikah khan nge ka rawngbawlsaka tana ka lo rinawm loh, tu pawi nge ka sawi a, tu thin nge ka tih rim. Ka hnathawhnaah ka rinawm tawk em, ka theihtawp ka chhuah em, Pathian tan eng ang chiahin nge ka nun ka vawn tihte pawh kan ngaihtuah let ve tur a ni. Chungah chuan tih danglam ngai leh siam that tur eng emaw zah kan hmuchhuak a, a taka kan thawh chhunzawm phawt chuan nunah a lang chhuak mai thin.

Naamana chanchinah khan kir leh ta ila. Naamana danglamna tura kawng kawhhmuhtu sal nula hi hming nei lo a ni. Bible-a hmeichhe pawimawh tak pakhat a ni reng dawn. Danglamna kawng kan zawhna turah hian min turtu hian hmun langsar lo keimahniah a chang fo va, a hnuah ngaihtuah let leh hian a pawimawhna kan hre chhuak leh thin.

Sal a ni a, a nu leh pa, a thian thate hnen atanga man a ni ngei ang a. Keini ni ta ngat ila, Naamana ve mai mai phar hlum thak rawh se. kan ti duh mai awm e. Chutiang ni ta lo chuan a pu damna turin kawng a kawhhmuh zawk a nih kha. Kan nunah hian Lal Isua a awm reng a, a awm reng chung hian kan haider a, kan chheksawlh a, kan hmusit a, kan zahpui fo thin. Ani erawh chuan danglam kan nih theihna turin kawng min kawhhmuh reng zawk a lo ni.

Midangte nuna danglamna siam tur hian mi thiam nih a ngai lo va, mi fing nih pawh a ngai hek lo. Mi hausa nih a ngai kher lo va, mi langsar nih pawh a ngai chuang lo. Keimahnia danglamna awm hmanga danglam tura siam hi kan tihtur a ni. Pathian tan kan nung a, ama ta kan nih tawh chuan kan nuna danglamna awmin mi dangte danglamna kawng a kawhhmuh thin.

Member hla kan tia, kan bawh huk a, hnuh hnaih tumin kan theihna kawng hrang hrangah hma kan la mek. Kan rawngbawlna tur pawh a ni, a pawimawh hle mai. Hei aia pawimawh chu kan nuna hmanga kan member hlate kan ko kal thei tlat lo hi a ni. Mihring kan nia, tisual thei kan ni a, ti dik lo fo thinte pawh kan ni ngei mai. Hemi changchawia hman reng hi sual a ni. Kan nunah hian nun danglam, krista avanga danglam hi hmuh turin pho ngat ila chuan kan member-te hi sawm an tul lo vang tih hi a rinawm tlat.

Kristaa nun danglam neite hi mite awh an ni a. Kan awh neih ve tuma phi buai rengte hian keimahnia danglamna awm an hriat phawt chuan chumi neih ve theih dan chu an ngaihtuah ngei ang tih hi a rinawm tlat a ni.

A tuate pawh hian danglamna siam thei tur hian ngaihtuahna kan seng tawk lo theuh va. Kan mamawh danglamna a ni tih pawh kan ngaihtuah hman lo. Danglamna siam tur hian kan zavaia kan inpuih tawna kan infuih tawn fo a tul a. Keimahni mai chuan khawvelah kan dak chhuak zo lo thin. Hemi avang tak hian Pawl pakhata thlun zawm kan ni a, kan chak lohna zawn theuhva indawm kang tur kan ni tih kan hriat reng a pawimawh.

Mimal nunah danglam ngai kan nei theuh tih kan sawi tawh a. |henkhat chu ruihtheihthilin a bawih mek te, zuk leh hmuamin a bawih mek te, mipat hmeichhiatna in a bawih mek te, dawt sawi, rukruk leh mi rel chinna bawihah te kan tang hlawm. Rom 3:10-ah chuan, "Tumah mi fel tak reng an awm lo, pakhat tê mah an awm hauh lo," tiin a sawi a. Fel viau leh tha viau anga kan inngaih pawh hian khi lam hmuhah chuan danglamn tur kan nei tihna a nih ber chu!

Kan taksa min bawihtute hian thihna khum min hnuh thlentir kher kan tum em ni tihte hi zawhna pawimawh tak, mahni chhan chi a ni a. Hmana ta tawh ruihtheihthil tih sim duh miah lo, mipat hmeichhiatna laka fihlim tum chuang lo. Nun ngai renga nun tum tlat hi kan awm thin. Mihring tak pawhin danglamna kawng kan zawh ve a tul tak zet tawh a. Mi tam takin khawvel lam hawisana Krista hnungzui tura an inpek tawh laia Ka duhber chu ka thihpui ang tih ngawta intih khauh luih hi a thing tawh a ni. Thihna khumah emaw, natna khumah kan han mutpui chiah a, ka dam hunah chuan aw... kan ti leh a. Kan dam ta cheng a, kan chhunzawm leh tho va. Tumna tak tak nen kan tih than leh kan chin thante sim tur hian kan theihna kan sawm lo va, Pathian chakna kan ring ngam lo thin.

II Korinth 8:3,4 Khawngaihna, mi thianghlimte rawngbawla tel ve chu, nasa taka min dil chiamin, an theih tawkin, a ni, an theih tawk aia liam pawh, anmahni duh thu ngeiin an pe tih ka hriatpui asin.
II Korinth 8:5Chu pawh chu kan rin loh ang takin an ti a, Pathian duhzawngin anmahni ngei Lalpa hnenah leh keini hnenah an inpe hmasa te te a ni;

Kan lo tih dan thinte kan zawngchhang thinte thlak kan duh chuan keimahni hi Pathian hnenah a puma kan inhlan a, amahah kan innghah ngam a ngai a ni.

Infiammite chuan chak nih duhin an taksa an thunun a, danglamna kawng an zawh thin. Keini kristiante pawh hian Chatuan nunna kan neih theihna tur hian danglamna kawng kan zawh a ngai a, Kristaa danglamna chu tawmpuia kan nun kan hman a tul a ni.

Naamana taksa a lo danglam theihna tur khan Suria lal khan sum tam tham tak leh puan man tote a kentir a nih kha. Danglam tur hian kan neih kan thawh chhuahpui a tul a, nghah ngawta danglam tum hi thil dik lo a ni. Kan tha leh zung, kan ngaihtuahna kan sen ve te hi a ngai tih kan hriat a tha.

A beisei loh zawng daihin zawlnei Elisa khan a danglam theihna tur kawng a lo kawhhmuh a. Keini pawh hi kan beisei lohna lamah danglam kan mamawh tih i hre thar ang u. Chutah pawh a hrehawm ber atanga bul tan that a tul hunte a lo thleng ang. Chungah chuan engkimtithei pathian kan nei tih kan hre reng tur a ni a. Chunglama mi khian kan tana tha tur a hria a, danglam kan ngaihna zawng zawng pawh a hre vek.

Ama hnena kan tluk luh a, amah kan rin ngam phawt chuan Danglamna duhawm tak chu kan hmuin kan chang thei ngei ang.

Hunpui, halpuah leh halmawi!!

Hriat ve theih ata hunpui hian halpuah leh halmawi hi a keng tel thrin a nih kha. Aizawla veng pakhat atrangin halmawi leh halpuah thrat loh zia an inzirtir a, nikum atrang khan kan hul har ta khawp mai. Ka ngaihtuahna tithui ta viau chu - Khawi veng emaw VDP hruaitute chhungkua/laina hnai puak thei thil ngaina lo zetin he thil hi a kal vung pui ta vak em maw ni aw? tih hi a ni.

Kha leh chen kumpui lingleta kan lo nghahfak kha holam takin a liam zel dawn ni awm a nia. Kha puakthei leh halmawite khan ka lung a tileng tlat kei zawng. Ka pa'n min han kaitho sap sap a, kan chhungkaw hming kim inziak cake a rawn phawrh a, 12:00 rik nan minute 15 vel a la awm tih a, cake chu din hualin kan trawngtrai a. Halpuah leh halmawi hal tur kan neih chuan kan hal a, kan neih loh chuan kan chhungkuain kan thlirho thrin kha a ni. Nikum atrang khan a reh ta duk mai a, a ho ta hulha hriatna keimaha awm hi SUAL lian tak a ni ta ve ang.
He hun reilote chhung 30minutes chhung hi chu mimal hal an phal lo a nih pawhin sorkar hian hmun 2 hmun thum velah hian han hal dur dur mai se, a la zia phianin ka ring.
Halpuah leh halmawi khu hi hriselna atan a thra lo tih kan hria, a tluka thra lo lirthei khute pawh ni tin a khu zawm pat a, meizial pawh kan pet khu luih luih a. Sum a lovah kan hal thlawn kan tia - Trul ti lo chuan hal lo mai se te ka ti ta zel a. He hunpuia kan reh ta duk hi chu hrehawm ve khawp mai